Zelfs binnen een huwelijk of samenwoonrelatie blijft het recht op privacy volledig van kracht. Hoewel partners wederzijdse trouw, respect en steun verschuldigd zijn, betekent dit niet dat zij zonder toestemming elkaars privéleven mogen binnendringen. In België is de privacy van elke persoon wettelijk beschermd, ook tussen echtgenoten of wettelijk samenwonenden.
1. Huwelijk of relatie doet geen afbreuk aan fundamentele rechten
Het huwelijk schept bepaalde wederzijdse verplichtingen (zoals samenleven en bijstand), maar neemt geen fundamentele vrijheden weg. Elke persoon behoudt zijn of haar persoonlijke levenssfeer, ook binnen een relatie. Dit recht wordt onder meer gewaarborgd door:
- Artikel 22 van de Belgische Grondwet, dat het recht op eerbiediging van het privéleven garandeert;
- Artikel 8 van het Europees Verdrag voor de Rechten van de Mens (EVRM), dat bescherming biedt voor het privéleven, het gezinsleven en de correspondentie.
Partners mogen dus niet zomaar elkaars gsm, e-mails, post of sociale media controleren zonder uitdrukkelijke toestemming.
2. Toegang tot elkaars communicatie kan strafbaar zijn
Het bekijken van berichten, e-mails of het doorzoeken van een smartphone zonder toestemming kan strafrechtelijke gevolgen hebben. Enkele relevante bepalingen:
a. Onrechtmatige toegang tot een informaticasysteem – Artikel 550bis Strafwetboek
Wie zich zonder toestemming toegang verschaft tot een gsm, computer of online account van een ander, maakt zich schuldig aan een strafbaar feit. Dit geldt ook binnen het gezin.
b. Schending van het briefgeheim – Artikel 314 Strafwetboek
Het openen of onderscheppen van brieven, e-mails of andere vormen van persoonlijke correspondentie zonder toestemming is strafbaar, ongeacht de familiale band.
c. Inbreuk op het privéleven – Wet van 30 juli 2018 inzake gegevensbescherming
Het verzamelen, vastleggen of verspreiden van persoonsgegevens zonder medeweten of toestemming van de betrokkene kan beschouwd worden als een inbreuk op het recht op privacy.
3. Illegaal verkregen bewijsmateriaal is risicovol
In gerechtelijke procedures worden bewijzen die op onrechtmatige wijze zijn verkregen (zoals het heimelijk opnemen van gesprekken of het onderscheppen van berichten) vaak geweerd door de rechter. Zulke handelingen kunnen ook juridische tegenreacties uitlokken, zoals een strafklacht of een schadevergoeding wegens schending van de persoonlijke levenssfeer.
Rechters toetsen systematisch aan het recht op een eerlijk proces (artikel 6 EVRM), wat impliceert dat bewijsmateriaal op een wettige en respectvolle manier verzameld moet worden.
Een laatste bedenking
Het recht op privacy blijft volledig gelden binnen het huwelijk of elke andere vorm van duurzame relatie. Wie zonder toestemming persoonlijke communicatie van zijn of haar partner opent of controleert, riskeert zowel strafrechtelijke vervolging als het verlies van moreel gezag in een juridische context. Het respecteren van elkaars persoonlijke grenzen is niet alleen een wettelijke verplichting, maar ook een teken van wederzijds vertrouwen en waardigheid binnen elke relatie.
